جرایم مشهود و غیر مشهود

جرايم از نظر زمان كشف آن به دو دسته مشهود و غيرمشهود تقسيم مي‌شوند:

 

 

"جرم مشهود" به جرم و جرائمی گفته می‌شود که در مقابل چشم مأموران و یا شماری از مردم اتفاق افتاده است، مانند آن که شخصی در ملاء عام و در حالی که تعدادی از مردم شاهد بوده‌اند با قمه به رهگذری حمله کرده و او را مجروح و یا به قتل رسانده باشد. در این حالت وقوع «جرم» و «جنایت» محرز است و تشکیل دادگاه برای اثبات جرم نیست، بلکه برای تعیین مجازات و میزان کیفر مجرم است.

جرم غیرمشهود، جرمی است که انتساب آن به مجرم نیاز به اثبات دارد و تا قبل از تشکیل دادگاه و اعلام رأی و نظر قاضی، صرفا در حد یک اتهام است. در این حالت تشکیل دادگاه با دو هدف مشخص صورت می‌پذیرد. اول؛ اثبات جرم و دوم؛ تعیین مجازات آن. به عنوان  مثال، شخصی که از سوی شخص دیگری متهم به سرقت شده است و این سرقت دور از چشم و میدان دید این و آن صورت پذیرفته باشد، قبل از آن که اتهام او در دادگاه به اثبات برسد، «مجرم» تلقی نمی‌شود و نمی‌توان او را به صرف اتهام اثبات نشده مستحق مجازات دانست.

قانون‌گذار درخصوص جرايم مشهود يك‌سري اختيارات استثنايي به ضابطان دادگستري و مقامات قضايي داده است. درحالي‌ که این افراد در جرايم غيرمشهود چنين اختياراتي ندارند.

 

اختيار جلب و تفتيش متهمان در جرايم مشهود نمونه‌هايي از اين اختيارات است.

 

از جمله جرایم مشهود:

 

1-برخی افراد در خیابان‌ها یا اماکن عمومی مثل پارک‌ها و مراکز خرید رفتارهایی از خود نشان داده  یا کارهایی انجام می‌دهند که خلاف قانون است و جرم محسوب می‌شود. در مواردی این اقدام در برابر چشمان ماموران نیروی انتظامی اتفاق می‌افتد.

 

2-گاهی هم جرمی واقع می‌شود که بلافاصله ماموران نیروی انتظامی از وقوع آن خبردار و در محل حادثه حاضر می‌شوند یا اینکه پس از گذشت مدت زمانی کوتاه از حادثه، این ماموران نشانه‌های باقی مانده از جرم را مشاهده می‌کنند.

 

3- داستان به اینجا ختم نمی‌شود و موارد دیگر را می‌توان وارد مجموعه جرم مشهود کرد، آن هم مربوط به زمانی است که در موقع حادثه یا بلافاصله بعد از آن، قربانی یا افراد دیگری اعلام کنند که فردی با مشخصات معین عمل خلاف قانونی را انجام داده است. به عبارت ساده تر برای حادثه باید شاهدی وجود داشته باشد و خودش حادثه را گزارش دهد.

 

4- مورد دیگر این است که بعد از دستگیری متهم، وسایل یا شواهد ارتکاب جرم همراهش باشد، به این ترتیب جرم، مشهود خواهد بود.

 

5-گاهی نیز اتفاق می‌افتد که متهم بلافاصله بعد از ارتکاب جرم از سوی ماموران دستگیر می‌شود؛ یعنی مانند بسیاری از برنامه‌ها و سریال‌هایی که از تلویزیون پخش شده است، مجرم بعد از ارتکاب جرم طی یک تعقیب و گریز به دام می افتد. به این مورد هم جرم مشهود می‌گویند.

 

6- جالب است این را هم بدانید که اگر ارتکاب جرم در خانه و به طور کلی محل سکونت فرد باشد، فرد قربانی می‌تواند در همان زمان یا پس از آن از ماموران نیروی انتظامی کمک گرفته و از آنها بخواهد در محل مورد نظر حاضر شوند که این مورد هم از جمله موارد جرم مشهود است.

 

7- یکی دیگر از موارد جرم مشهود مربوط به زمانی است که وجدان یقه متهم را می‌گیرد و وی را برای اعتراف راهی اداره پلیس می‌کند. به این ترتیب متهم پس از انجام عمل خلاف قانون، خود را به ماموران معرفی می‌کند و درباره جزئیات اقدام خود اطلاعاتی می‌دهد.

 

8- اگر متهم ولگرد باشد و در منطقه ای که حادثه در آن رخ داده است، به انجام کارهای خلاف شهرت داشته باشد، جرم وی مشهود خواهد بود.

 

ماموران نیروی انتظامی با انجام اقداماتی تلاش می‌کنند وسایل ارتکاب جرم و آثار و دلایل وقوع جرم حفظ شود و از فرار یا مخفی شدن متهم یا تبانی او با دیگری جلوگیری کنند. همچنین تحقیقات مورد نیاز را انجام می‌دهند و بلافاصله نتایج اقدام‌های خود را به دادستان اطلاع می‌دهند. (میزان آنلاین)

وظیفه ضابطان قضایی در جرائم غیرمشهود :

 

طبق قانون: 

«ضابطان دادگستری به محض اطلاع از وقوع جرم، در جرائم غیرمشهود مراتب را برای کسب تکلیف و اخذ دستورهای لازم به دادستان اعلام می‌کنند و دادستان نیز پس از بررسی لازم، دستور ادامه تحقیقات را صادر یا تصمیم قضایی مناسب اتخاذ می‌کند.»

وظیفه ضابطان قضایی در جرائم مشهود:

 

طبق قانون:

«ضابطان دادگستری درباره جرائم مشهود، تمام اقدامات لازم را به منظور حفظ آلات، ادوات، آثار، علائم و ادله وقوع جرم و جلوگیری از فرار یا مخفی شدن متهم یا تبانی، به‌عمل می‌آورند، تحقیقات لازم را انجام می‌دهند و بلافاصله نتایج و مدارک به‌دست آمده را به اطلاع دادستان می‌رسانند.»

توهین به متهم ممنوع!

 

ماموران نيروي انتظامي كه شاهد وقوع جرم مشهودي هستند و به تبع آن متهمي را دستگير و به كلانتري هدايت مي كنند، حق ندارند هيچگونه تعرضي يا توهيني نسبت به او روا دارند.

 

 در غير اينصورت متهم حق دارد از ماموران مربوطه شكايت نمايد، لازم به ذكر است در جرايم مشهود، پليس بايد كارت شناسايي خود را ارائه نمايد تا فرد احضار شده يقين حاصل كند طرف صحبت وي پليس است و اگر متهم است ناچاراً بايد تسليم پليس گردد.

 

برچسب ها: موسسه حقوقی, موسسه حقوقی دادگر نیک فرجام, کیفری, جرم, جرایم مشهود و غیر مشهود, بهترین وکیل تهران, موسسه حقوقی بین المللی, بهترین وکلای کشور, برترین وکلای کشور, بهترین وکیل خانواده, بهترین وکیل تهران در دادگاه های سراسر کشور