وکالت بلاعزل و طرق انحلال آن

وکالت به عقدی گفته می شود که به موجب آن یکی از طرفین، طرف دیگر را برای انجام امری نایب خود می کند. این عقد با مرگ هر یک از طرفین یا استعفای وکیل یا عزل وکیل توسط موکل یا با جنون وکیل یا موکل پایان می یابد و از این حیث فرقی میان عقد وکالت بلاعزل یا عقد وکالت ساده نیست.

 

قانونگزار در ماده 679 قانون مدنی به موضوع وکالت بلاعزل اینگونه اشاره کرده است: موکل می تواند هر وقت بخواهد وکیل را عزل کند مگر اینکه وکالت وکیل یا عدم عزل وکیل در ضمن عقد شرط شده باشد. در این حالت موکل، دیگر حق عزل وکیل و فسخ وکالت را ندارد.

 طبق ماده فوق عقد جایز وکالت از دو طریق آثار عقد لازم را دارا می شود:

الف -وکالت وکیل به صورت شرط ضمن عقد لازم قرار داده شود در این صورت عقد وکالت جزء عقد لازم شده واز آن کسب لزوم میکند ومادام که عقد اصلی باقی است شرط ضمن آنرا نمی توان برهم زد مانند وکالت مندرج در قراردادهای رهنی بانکها.

ب-عقد وکالت مستقلاً واقع شده ولی عدم عزل وکیل در ضمن عقد لازم دیگری مانند بیع یا اجاره شرط شود که در این صورت نیز شرط عدم عزل جزء عقد لازم قرار می گیرد ولازم الاتباع خواهد بود اما طرق انحلال اینگونه وکالتها به استثنای (فوت یا جنون طرفین، اقاله یا استعفای وکیل) از طریق زیر انجام می شود:

- فسخ یا انحلال عقد لازم که ضمن آن وکالت بلاعزل شده است

در این صورت وکالت موضوع شق الف همراه باعقد منحل ومنتفی شده ونیازی به فسخ یا عزل وکیل نیست ولی در وکالت موضوع شق ب با انحلال عقد لازم ،فقط  شرط ضمن آن باطل شده و عقد وکالت به طبیعت اصلی خود که عقدی است جایز برگشته و در این حالت موکل می تواند آن را فسخ کند. 

اثبات باطل بودن یا فساد شرط ضمن عقد، که دراین حالت نیز وکالت جایز شده وقابل فسخ از سوی موکل است.-

از بین رفتن متعلق وکالت یا انجام عمل مورد وکالت توسط خود موکل طبق ماده 683 قانون مدنی.-

برای انحلال عقد لازم یا شرط ضمن عقد می توان اقدامات زیر را انجام داد:

 

- اگر عقد لازم بین دونفر واقع شده و وکیل شخص ثالث باشد در صورت توافق طرفین می توان عقد لازم را اقاله ویا شرط ضمن آن را اسقاط کرد در این حالت ،وکیل که شخص ثالث است قدرت ممانعت از این امر را نخواهد داشت.

- اگر وکیل طرف عقد لازم باشد ،موکل ناچار به اقامه ی دعوا از طریق مراجع قضایی خواهد بود که این رای در صورت صدور به نفع وی اعلامی بوده وطبق ماده 4 قانون اجرای احکام مدنی نیازی به صدور اجرائیه ندارد و وظیفه دفترخانه دراین حالت فقط قید مراتب در ملاحظات سند طبق اعلام دادگاه خواهد بود.

- عدم تحقق فسخ در وکالت بلاعزل وقتی است که شرط به صورت نتیجه قرارداده شود واگر شرط ضمن عقد به صورت شرط فعل باشد مانند اینکه شرط شود که موکل وکیل را عزل نکند ،دراین صورت به عزل از طرف موکل ،وکیل عزل شده ولی مشرط له (وکیل یا شخص ثالث ) می تواند از نظر تخلف شرط عقد لازم را فسخ کند.

 

برچسب ها: وکیل, بهترین وکیل تهران در دادگاه های سراسر کشور, وکالت بلاعزل چیست؟, طرق انحلال وکالت بلاعزل, وکالت بلاعزل چگونه ابطال می شود؟, فسخ وکالت بلاعزل, موسسه حقوقی بین المللی دادگر نیک فرجام