سرپرستی کودک بی سرپرست

كليه اتباع ايراني مقيم ايران مي‌توانند سرپرستي كودكان و نوجوانان بی سرپرست یا بدسرپرست را با رعايت مقررات قانونی و با حكم دادگاه صالح برعهده گيرند.

اولويت در پذيرش سرپرستي به ترتيب با:

 

  • زن و شوهر بدون فرزند،
  • زنان و دختران بدون‌شوهر فاقد فرزند
  • زن و شوهر داراي فرزند است.

هر زن و شوهر مقيم ايران در صورت توافق با يکديگر مي توانند سرپرستي طفل صغير را به عهده بگيرند مشروط بر آنکه منافع مادي و معنوي طفل را تامين کنند . افرادی که درخواست سرپرستی کودکان بی سرپرست را می دهند، نمي‌توانند بيش از دو كودك يا نوجوان را سرپرستي نمايند. مگر در مواردي كه كودكان يا نوجوانان تحت سرپرستي، اعضاي يك خانواده باشند.

شرایط برای سرپرستی کودک بی سرپرست

کسی که می خواهد سرپرستی کودک بی سرپرست را به عهده بگیرد باید دارای شرایط زیر باشد:

  • به انجام واجبات دینی و ترك محرمات مقید باشد.
  • محكوميت کیفری موثر نداشته باشد.
  • وضع مالي مناسبی داشته باشد.
  • سلامت جسمي ، عقلی ، رواني و توانايي عملي لازم براي نگهداري و تربيت كودك را داشته باشد.
  • به مواد مخدر، روانگردان و الكل معتاد نباشد.
  • صلاحيت اخلاقي داشته باشد .
  • به بيماري‌هاي واگير و يا سخت دچار نباشد.
  • به يكي از اديان نامبرده در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران اعتقاد داشته باشد.

شرايط زوجين براي فرزند خواندگي

  • پنج سال تمام از تاريخ ازدواج آنها گذشته و آنها در اين مدت صاحب فرزندي نشده باشد .
  • سن يکي از آنها حداقل 30 سال تمام باشد .
  • زوجين سابقه محکوميت کيفري موثر نداشته باشد .
  • هيچ يک از زوجين محجور نباشند.
  • زوجين صلاحيت اخلاقي داشته باشند .
  • زوجين يا يکي از آنها امکان مالي براي نگهداري کودک بي سرپرست را داشته باشد .
  • هيچيک از آنان مبتلا به بيماري واگير صعب العلاج نباشند .
  • معتاد به الکل ، مواد مخدر و يا ساير اعتيادات مضر نباشد .

شرایط کودک برای این که تحت سرپرستی قرار بگیرد:

طفلی که برای سرپرستی سپرده می شود، باید

1- کمتر از دوازده سال داشته باشد.

2- هیچ یک از پدر یا جد پدری یا مادر او شناخته نشده یا در قید حیات نباشند

3- کودکی باشد که به مؤسسات عام المنفعه سپرده شده و سه سال تمام پدر یا جد پدری یا مادر او مراجعه نکرده باشند.

در  چهار  مورد می توان حکم سرپرستی کودک را فسخ کرد:

  • هرگاه زوجین سرپرست سوء رفتار داشته مثلا کودک را مورد آزار و شکنجه قرار دهند یا به واسطه انجام اعمال ناشایست، صلاحیت اخلاقی خود را از دست دهند، چنانکه زندگی کودک با ایشان به مصلحت او نباشد، دادستان (در سیستم فعلی رئیس دادگستری یا رئیس حوزه قضایی) می تواند فسخ حکم سرپرستی را از دادگاه تقاضا کند.
  • ممکن است کودک تحت سرپرستی، رفتاری داشته باشد که برای زوجین سرپرست غیر قابل تحمل باشد و یا اینکه ایشان توانایی مالی یا جسمی خود را برای سرپرستی از دست داده باشند، در این صورت، زوجین سرپرست می توانند از دادگاه تقاضا کنند که حکم سرپرستی را فسخ کند.
  • کودک تحت سرپرستی پس از رسیدن به سن کبر در صورتی که مایل به بقای حکم سرپرستی نباشد، می تواند از دادگاه، فسخ آن را تقاضا کند.
  • ممکن است والدین کودک پیدا شوند و با زوجین سرپرست توافق کنند که حکم سرپرستی فسخ شود، در این صورت، دادگاه به تقاضای والدین طفل و توافق ایشان با زوجین سرپرست، حکم سرپرستی را فسخ خواهد کرد.

روند متقاضیان برای پذیرش سرپرستی کودکان و چگونگی درج مشخصات در شناسنامه

در گذشته چنانچه خانواده‌ای متقاضی سرپرستی کودکی بود به دادگاه مراجعه کرده و سپس به بهزیستی ارجاع داده می‌شدند اما در حال حاضر متقاضیان سرپرستی باید ابتدا به بهزیستی مراجعه کرده و بعد از تأیید بهزیستی به دادگاه صالح برای تأیید صلاحیت‌های قانونی چون عدم سوءسابقه، مسائل هویتی، ‌اسناد ازدواج، امور پزشکی قانونی و... مراجعه کنند.

به منظور رعایت احوال شخصی کودک و فرد یا زوجین سرپرست، مفاد حکم سرپرستی تنها در اسناد مسکوت و محرمانه اداره ثبت احوال،ثبت و ضبط خواهد شد.

همچنین اداره ثبت احوال مکلف است پس از ابلاغ حکم قطعی سرپرستی توسط دادگاه، با اعلام و حضور زوجین یا زنان سرپرست نسبت به اجرای حکم و صدور شناسنامه برای نوجوانان تحت سرپرستی با مشخصات زوجین سرپرست یا سرپرست منحصر (دختر یا زن سرپرست بالای 30 سال) با درج توضیحات لازم اقدام و انتخاب نام نیز توسط سرپرست صورت خواهد گرفت.

در ارتباط با نحوه ثبت نام «پدر» درصورتی که سرپرست وی دختر و یا زن مجرد باشد نیز، در چنین شرایطی شناسنامه فرد تحت سرپرستی با مشخصات کامل شناسنامه‌ای سرپرست و نام کوچک پدر فرضی به پیشنهاد سرپرست صادر خواهد شد.

همچنین درخصوص آن دسته از فرزندخواندگانی که پس از مدتی پدر و مادر واقعی‌شان مشخص می‌شوند نیز در این شرایط، مفاد حکم قطعی دادگاه، در شناسنامه فرد تحت سرپرستی درج خواهد شد.

 

تهیه و تنطیم: حمیدرضا محمدی

برچسب ها: موسسه حقوقی دادگر نیک فرجام, خانواده, سرپرستی , بی سرپرست, وکبل