حقوق زن در قانون مدنی

در حقوق ايران حق مساوي زن و مرد براي ايجاد علقه زوجيت و عقد نکاح از جهت اينکه قصد و رضاي طرفين لازم است تامين شده است، به محض جاري شدن عقد نکاح تکاليف قانوني به عهده زن و مرد قرار مي گيرد و هر کدام داراي حقوقي مشخص هستند در قانون مدني در باب خانواده، حقوق خانواده، شرائط تشکيل خانواده و انحلال آن، روابط زوجين با يکديگر و فرزندان و ضمانت اجراي حقوق و تکاليف زن و شوهر تعيين شده است.

حقوق زن در قانون مدني عبارتند از:

 -حق زن در استقلال دارايي:

 زن دارای استقلال اقتصادی است و طبق ماده ی 1118 می تواند به هر شکلی، در دارایی خود هر تصرفی را که می خواهد بکند.

- حق زن در استفاده و اعمال شروط ضمن عقد:

برابر ماده ی 1119  قانون مدنی، زن به هنگام عقد می تواند هر شرطی را که مخالف مقتضای ذات عقد نباشد بر مرد اعمال کند. مانند حق ادامه تحصیل یا حق انتخاب محل سکونت

 این شروط به استثنای شروطی هستند که در قباله ی ازدواج آمده است و عاقد یکایک آن ها را برای طرفین می خواند و در صورت موافقت، آنها را امضامی کنند و متعهد می شوند

- حق ثبت ازدواج، طلاق و رجوع در مراجع رسمي و قانوني

حق برخورداري از مهريه در ازدواج دائم و موقت:

 طبق ماده ی 1082 به مجرد عقد، زن مالک مهریه می شود و می تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید.

- حق نفقه:

نفقه عبارت است از مسکن و لباس و غذا و  وسایل منزل که به طور متعارف متناسب با وضعیت زن باشد. همچنین استخدام یک خادم در صورت عادت زن به داشتن خادم یا احتیاج او به دلیل بیماری یا نقص عضو.

حق نفقه به محض عقد محقق می شود. طبق ماده ی 1129  قانون مدنی اگر مردی ترک نفقه کند، زن می تواند با مراجعه به دادگاه، تقاضای طلاق بدهد و دادگاه پس از اثبات عدم پرداخت نفقه، حکم طلاق را صادر خواهد کرد. اگر مردی مرتکب عدم پرداخت نفقه حال همسرش شود، طبق ماده ی 642 قانون مجازات اسلامی به سه ماه و یک روز تا پنج ماه حبس محکوم می شود.

- حق شیردهی

-  حق زن در دریافت اجرت المثل:

اجرت المثل بر اساس ماده ی 326 قانون مدنی مطرح شده است.

 در این قانون آمده: «هرگاه کسی بر حسب امر دیگری اقدام به انجام کاری کند مستحق اجرت خواهد بود و این امر اعم از امر کردن، دستور دادن و درخواست کردن کارهایی است که زوجه به درخواست مرد انجام می دهد و مستحق اجرت خواهد بود.»

 

 اگر تعیین اجرت المثل ممکن نباشد، دادگاه مبلغی را تحت عنوان «نحله ی ایام زوجیت» (بخشش) تعیین می نماید تا از سوی مرد به زن پرداخت گردد.

- حق فسخ نکاح در صورت قبول مرد

- حق زن در طلاق رجعی:

 در طلاق رجعی:

  • زن و شوهر باید به مدت سه ماه در یک منزل سکونت داشته باشند .
  • مرد به زن نفقه بدهد؛
  • در این شرایط، در صورت فوت مرد، زن ارث می برد.
  • چنان چه در این ایام مرد بخواهد زن دیگری اختیار کند حتماً باید با اجازه ی همسر اول یا دادگاه باشد.
  • در ایام عدّه، مرد نمی تواند با خواهر زن ازدواج بکند و زنا در این دوره، زنای محسنه محسوب میشود.

- زن می تواند تمام وظایف زوجیت را که منافاتی با ماهیت طلاق ندارد انجام بدهد.

 - حق ارث:

اگر مردی فوت کند و فرزند نداشته باشد به زن یک چهارم ارث می رسد و اگر فرزند داشته باشد زن یک هشتم ارث می برد.

اگر مردی فوت کند و چند همسرداشته باشد یک هشتم به همه ی آن ها به طور مساوی ارث خواهد رسید و اگر فرزند نداشته باشد به آن ها یک چهارم ارث تعلق می گیرد.

- حق مسئوليت تامين ارتباط جنسي

- تضمين سلامت جسمي و رواني زن

- جبران زياد مادي و معنوي

- حق باروري زن و جلوگيري از ورود ضرر به وی

- حق زن در انتخاب محل سکونت

- حق زن در استفاده از حق حبس

تا زمانی که مرد مهریه زن را پرداخت نکرده است، زن می تواند برابر ماده ی 1085 قانون مدنی از انجام وظایف زناشویی خودداری کند. حتی در این صورت نیز مرد باید نفقه را پرداخت کند.

شروط حق حبس به شرح زیر است:

  • مهر زن باید حال باشد – و نه مدت دار - و به مجرد عقد قابل وصول باشد بنابراین اگر مدت دار بود، حق حبس ندارد.
  • در صورتی که زن قبل از دریافت مهر از شوهر تمکین کند، حق حبس او ساقط می شود منتهی حق مطالبه ی مهر او از بین نمی رود.
  • فرق نمی کند که شوهر ثروتمند باشد یا نباشد در هر صورت زن حق حبس دارد.

-  در صورتی که زن از حق حبس خود استفاده کند و از همسرش تا وصول مهر تمکین نکند و از انجام وظایف زناشویی خودداری نماید، ناشزه محسوب نمی شود و مستحق نفقه نیز هست.

- حق برخورداري از نصف دارائي در صورت طلاق از سوي زوج

-  حسن معاشرت زوجين.

- فريب در ازدواج

- حق حضانت اطفال

- حق و مسئوليت زن نسبت به نگهداري و تامين معاش والدین نیازمند خود

-حق جدايي از همسر در صورت عدم امکان سازش با ارائه دلائل موجه قانوني

 

تهیه و تنظیم: وکیل حمیدرضا محمدی

برچسب ها: موسسه حقوقی دادگر نیک فرجام, زنان و تبعیض, حقوق زن, بهترین وکیل تهران در دادگاه های سراسر کشور, وکیل حمیدرضا محمدی