مباحث کاربردی ارث

ارث محقق می شود به موت فرضی یا حقیقی مورّث به این معنا که زمانی امکان تقسیم ارث وجود دارد که فردی بمیرد یا به موجب قانون مرده فرض شود و اموالی داشته باشد و افرادی که از وی ارث می برند موجود باشند؛ در این حالت است که می توان ارثیه را تقسیم کرد.

 

برخی اصطلاحات حقوقی ارث:

-متوفی: کسی که فوت کرده است (مورّث: کسی که می میرد و ارث باقی می گذارد)

- ترکه: مالی ست که از متوفی باقی مانده است (ماترک - ارثیه)

- وارث: شخصی است که از متوفی ارث می برد

- نسب: عبارت است از وابستگی خانوادگی به شخص دیگر به جهت تولد چه مستقیم باشد مانند رابطه مادر و پسر و چه با واسطه باشد مانند رابطه دو یا چند برادر که به واسطه پدر با یکدیگر خویشاوند هستند.

- خویشان سببی: خویشاوندی بین دو نفر که در اثر ازدواج بوجود می آید مثل رابطه داماد با مادر همسر یا خواهر زن.

تقسیم بندی ورّاث:

اشخاصی که  به موجب نسب (نسبت فامیلی) ارث می برند به سه طبقه تقسیم می شوند:

طبقه اول: پدر، مادر، فرزند و اگر فرزند در قید حیات نباشد نوه، وراث طبقه اول محسوب می شوند.

طبقه دوم: پدربزرگ و مادربزرگ پدری و مادری هر چه بالا روند، برادر و خواهر پدری یا مادری و یا پدری و مادری و فرزندان آنان. در این طبقه، وراث نزدیک، مانع ارث بردن وراث دور می شوند؛ برای مثال با وجود جد و جده، پدر ایشان و با وجود برادر و خوهر، فرزندان آنان ارث نمی برند؛ هرچند فرزندان آنان با وجود جد و جده ارث می برند.

طبقه سوم: عمو، عمه، دایی و خاله و فرزندان آنان در صورت نبودن ایشان، جز یک صورت که پسرعموی پدری و مادری با عموی پدری با هم باشند. در این فرض، عموزاده بر عمو مقدم است. از جمله وارثان این طبقه در صورت نبودن عمو، عمه، دایی و خاله متوفی و فرزندانشان؛ عمو، عمه، دایی و خاله پدر متوفی است.

ذکر این نکته ضروری به نظر می رسد که اگر طبقه اول زنده باشند طبقه دوم ارث نمی برند و همچنین اگر طبقه دوم زنده باشند طبقه سوم ارث نمی برند به عنوان مثال شخصی می میرد و دو سال پس از او پدرش می میرد بنابراین فرزند وی دیگر از پدربزرگ ارث نمی برد.

ارث زن:

زن اگر شوهرش فرزند داشته باشد (خواه از همان زن یا زن دیگری)، یک هشتم اموال شوهرش را ارث می برد. چنانچه آن مرد، سه یا چهار همسر عقد دائم داشته باشد یک هشتم اموال متوفی بین تمامی آنان تقسیم می شود. اگر شوهر فوت کند و فرزند نداشته باشد، همسرش یک چهارم اموالش را ارث می برد. اگر این فرد و در این مثال، چند همسر داشته باشد، فقط همین یک چهارم میان زنان تقسیم می شود.

زنی که در اثر ازدواج موقت علقه زوجیت دارد از همسر متوفایش ارث نمی برد و اراده شوهر چنانچه اینگونه باشد که همسر موقتش از او ارث ببرد اثر قانونی ندارد.

ارث مرد:

شوهر از زن در صورتی که زن فرزند نداشته باشد یک دوم ارث می برد و در صورتی که زن فرزند داشته باشد یک چهارم ارث می برد. اگر زن بمیرد و وراثی نداشته باشد شوهر تمام ترکه زن را به ارث می برد ولی اگر شوهر بمیرد و وراث نداشته باشد زن همان نصیب خود را می برد و بقیه دارایی شوهر او همانند ترکه بی وراث به دولت داده می شود.

ارث فرزندخوانده:

کودک فرزندخوانده از حیث حضانت در حکم فرزند خانواده است اما فرزندخوانده از زن و شوهری که او را برای نگهداری انتخاب کردند ارث نمی برد و پدرخوانده و مادرخوانده از زمره وراث فرزندخوانده محسوب نمی شوند.

مواردی که زن همتای مرد ارث می برد:

پدر و مادر متوفی: در صورتی که متوفی فرزند داشته باشد، هر کدام از ابوین یک ششم ارث می برند و سهم پدر در خصوص فرض مزبور از مال فرزند بیشتر از سهم مادر نیست مگر در مواردی خاص.

کلاله مادری: یعنی برادر و خواهر امی (مادری) متوفی که به اندازه مساوی ارث می برند مانند جایی که خواهر امی متوفی معادل سهم برادر امی ارث می برد نه کمتر از آن.

مواردی که در تقسیم ترکه سهم زن بیشتر از سهم مرد می باشد:

موردی که متوفی غیر از پدر و دختر، وارث دیگری نداشته باشد، همچنین زمانی که متوفی دارای نوه باشد و فرزندهای او در زمان حیات وی مرده باشند که در اینجا نوه پسری سهم بیشتر و نوه دختری سهم کمتری می برد.

   

 

برچسب ها: دادگر, موسسه حقوقی دادگر نیک فرجام, ارث